Jan van Haasteren

Personalia

Jan van Haasteren werd op 24 februari 1936 geboren in Schiedam en is de oudste zoon van Albert van Haasteren en Elizabeth Tilman. Hij groeide op samen met zijn broers Herman (1939) en Cor (1949).

Jan trouwde met Romi en samen kregen zij twee dochters, Saskia (1968) en Petra (1971). Jan woont in Bergen in Noord-Holland, waar hij naast tekenen graag tijd besteedt aan schaken en tennissen.

Door de jaren heen bouwde Jan een indrukwekkende carrière op als striptekenaar en illustrator. Zijn unieke humoristische tekenstijl groeide uiteindelijk uit tot een wereldwijd puzzelfenomeen dankzij de succesvolle samenwerking met Koninklijk Jumbo.

Jeugd en Opleiding

Al op jonge leeftijd ontdekte Jan zijn passie voor tekenen. Hij groeide op in een periode tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog, een tijd vol veranderingen en onzekerheid. Door de oorlog verliep zijn jeugd onrustig en werd ook zijn schooltijd tijdelijk onderbroken. Jan verbleef zelfs korte tijd in Engeland voordat hij weer terugkeerde naar familie in Nederland. Ondanks die roerige jaren bleef tekenen altijd een belangrijk onderdeel van zijn leven.

Als kind was Jan al gefascineerd door strips en humoristische illustraties. Vooral de absurde situaties en grappige details spraken hem enorm aan. Die liefde voor humor zou later uitgroeien tot zijn herkenbare tekenstijl.

Voordat Jan professioneel tekenaar werd, volgde hij twee jaar de opleiding huis en decoratieschilderen aan de ambachtsschool. In die periode beschilderde hij zelfs de slaapkamer die hij met zijn broer deelde. Daar verschenen voor het eerst de inmiddels bekende ‘handjes’ die later regelmatig in zijn puzzels terug zouden komen.

Van 1951 tot 1955 studeerde Jan aan de Academie voor Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen in Rotterdam. Op advies van zijn vader koos hij daar voor de opleiding reclametekenen. Na zijn opleiding ging Jan direct aan de slag bij een reclamebureau, maar op negentienjarige leeftijd werd hij opgeroepen voor militaire dienst. Na zijn diensttijd verliet hij het ouderlijk huis en begon zijn carrière als tekenaar echt vorm te krijgen.

Carrière

Jan begon zijn carrière bij reclamebureau Grijseels en werkte later bij Nijgh & Van Ditmar. Daar zette hij zijn eerste stappen in de stripwereld en werkte hij als assistent van Loek van Delden mee aan de strip Smidje Verholen. Hiermee maakte Jan zijn debuut als striptekenaar.

Zijn carrière kwam pas echt in een stroomversnelling toen hij aan de slag ging bij de bekende Marten Toonder Studio’s. Hier werkte Jan mee aan populaire strips en personages zoals Kappie, Tom Poes, Donald Duck, De Boze Wolf en Hiawatha. In deze periode ontwikkelde hij steeds verder zijn eigen humoristische en gedetailleerde tekenstijl.

Later maakte Jan de overstap naar Geesink Studio, waar hij op de afdeling Geesink Artists werkte aan onder andere Rick de Kikker. Tegelijkertijd bleef hij ook als freelancer actief voor de Toonder Studio’s.

In 1967 besloot Jan volledig als freelance tekenaar vanuit huis te gaan werken. Vanaf dat moment kwam zijn eigen werk steeds meer op de voorgrond te staan. Hij werkte samen met verschillende schrijvers, illustratoren en opdrachtgevers en maakte talloze strips, illustraties en reclameposters.

Door de jaren heen groeide Jan uit tot een van de bekendste humoristische tekenaars van Nederland. Zijn werk en carrière worden uitgebreid beschreven in het boek Jan van Haasteren: van striptekenaar tot puzzelfenomeen.

Voor zijn grote bijdrage aan de Nederlandse stripwereld ontving Jan in 2006 de ‘Bulletje en Boonestaak Schaal’ van Het Stripschap. In 2013 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Enkele bekende werken

Door de jaren heen heeft Jan van Haasteren meegewerkt aan veel bekende strips en eigen personages gecreëerd. Zijn humoristische stijl, absurde situaties en oog voor kleine details waren daarin al duidelijk herkenbaar.

Voor de stripbladen Sjors en Eppo bracht Jan het populaire personage Tinus Trotyl tot leven. Tinus staat bekend om zijn grote liefde voor explosies en spectaculaire experimenten. Zijn bekende uitspraak “Geen woorden, maar knallen” werd al snel herkenbaar voor veel striplezers. Zijn trouwe metgezel Thomas probeert hem regelmatig tegen te houden met de vraag: “Zou je dat nu wel doen, Tinus?”, maar meestal zonder succes.

Samen met schrijfster Patty Klein maakte Jan verschillende succesvolle familiestrips, waaronder Bartje en Opa. Later volgden ook strips als Sjaak en Oom George en Erik en Opa. Deze strips worden gezien als voorlopers van de Nederlandse familiestrip en waren geliefd vanwege de herkenbare humor en komische situaties.

Een andere bekende creatie van Jan is Baron van Tast tot Zeveren, die verscheen in stripblad Pep. De verhalen draaien om de absurde belevenissen van Baron van Tast, een personage dat overal vreemde en onmogelijke situaties ziet. In deze strip verschenen ook voor het eerst veel achtergrondgrappen en verborgen details die later zo kenmerkend zouden worden voor de Jan van Haasteren puzzels.

Ook de inmiddels beroemde haaienvin maakte hier zijn eerste verschijning. Baron van Tast groeide uit tot een groot succes en kreeg later meerdere eigen stripalbums. Uiteindelijk vormde deze strip een belangrijke stap richting de humoristische posters en later de wereldberoemde Jan van Haasteren legpuzzels.